به گزارش خبرنگار حوزه علمیه خراسان از سرایان، حجت‌الاسلام علیزاده، مدیر مدرسه علمیه جعفریه سرایان، در سخنانی با اشاره به اهمیت مجاهدت با نفس و ضرورت مراقبت مستمر از رفتار و اعمال، اظهار کرد: انسان برای آنکه تحت تأثیر خواسته‌های نفسانی قرار نگیرد، باید به‌صورت مستمر عملکرد خود را بررسی کند و در برابر خطاها و لغزش‌های خود پاسخ‌گو باشد.
وی با اشاره به اینکه انحراف انسان معمولاً به‌صورت تدریجی شکل می‌گیرد، افزود: شیطان انسان را یک‌باره از مسیر حق خارج نمی‌کند، بلکه با گام‌های کوچک و مستمر تلاش می‌کند رفتار و نگرش او را تغییر دهد؛ ازاین‌رو، غفلت از وظایف دینی و سهل‌انگاری در انجام مستحبات و واجبات می‌تواند به‌تدریج زمینه فاصله گرفتن انسان از ارزش‌های دینی را فراهم کند.
مدیر مدرسه علمیه جعفریه سرایان با استناد به روایتی از امام موسی کاظم(ع) درباره محاسبه نفس، بیان کرد: بر اساس این روایت، کسی که هر روز به حساب اعمال خود رسیدگی نکند، از پیروان حقیقی مکتب اهل‌بیت(ع) فاصله گرفته است. انسان مؤمن باید در پایان روز، زمانی را به بررسی رفتارهای خود اختصاص دهد و ببیند چه کارهای خوبی انجام داده و در چه مواردی کوتاهی کرده است.
حجت‌الاسلام علیزاده ادامه داد: اگر انسان در طول روز توفیق انجام کارهای خیر را داشته باشد، باید خداوند را شکر کند و برای استمرار و افزایش این توفیقات دعا کند؛ همچنین اگر مرتکب خطا یا گناهی شده باشد، باید با استغفار، توبه و جبران اشتباه، برای اصلاح رفتار خود اقدام کند.
وی با اشاره به تفاوت مسئولیت‌ها و تکالیف افراد متناسب با جایگاه و شرایط آنان، خاطرنشان کرد: محاسبه نفس باید متناسب با وظایف و مسئولیت‌های هر فرد انجام شود؛ چراکه ممکن است عملی برای یک شخص مستحب باشد، اما برای فرد دیگری با توجه به مسئولیت و شرایطش، وظیفه‌ای ضروری‌تر به شمار آید.
توجه به تربیت تدریجی نفس در سیره بزرگان
مدیر مدرسه علمیه جعفریه سرایان در ادامه با اشاره به نمونه‌هایی از زندگی عالمان اخلاق، بر ضرورت تمرین عملی برای کنترل خواسته‌های نفسانی تأکید کرد و گفت: گاهی انسان برای تقویت اراده و جلوگیری از غلبه عادت‌ها و تمایلات، نیازمند آن است که آگاهانه در برابر برخی خواسته‌های خود مقاومت کند و اجازه ندهد هر میل و خواسته‌ای به رفتار تبدیل شود.
وی همچنین با اشاره به نقل‌هایی درباره آیت‌الله سید محمدتقی خوانساری، اظهار کرد: توجه به تهذیب نفس و پرهیز از خودبزرگ‌بینی، از نکات مهم در سیره بزرگان دینی است. انسان باید مراقب باشد که موفقیت‌ها و جایگاه اجتماعی یا علمی، موجب غفلت از ضعف‌های درونی و گرفتار شدن در دام غرور نشود.
تقسیم اوقات روزانه؛ راهی برای ایجاد تعادل در زندگی
حجت‌الاسلام علیزاده با اشاره به ضرورت برنامه‌ریزی در زندگی روزمره، گفت: خودسازی به معنای کنار گذاشتن تفریح، استراحت، تحصیل و فعالیت‌های اجتماعی نیست؛ بلکه انسان باید میان مسئولیت‌های مختلف خود تعادل برقرار کند و برای هرکدام متناسب با نیاز و اولویت، زمان مشخصی در نظر بگیرد.
وی افزود: کسب روزی حلال، استراحت و رسیدگی به نیازهای مشروع زندگی، در کنار انجام وظایف دینی و اجتماعی، باید در برنامه روزانه انسان مورد توجه قرار گیرد. به‌ویژه برای طلاب و جوانان، تحصیل و تلاش علمی از اولویت‌های مهمی است که نباید تحت تأثیر تنبلی و بی‌برنامگی قرار گیرد.
مدیر مدرسه علمیه جعفریه سرایان با تأکید بر اینکه پیشرفت معنوی و علمی نیازمند تلاش مستمر است، تصریح کرد: بسیاری از افراد موفق، مسیر خود را از شرایطی معمولی آغاز کرده‌اند، اما با مجاهدت، پشتکار، برنامه‌ریزی و استفاده صحیح از فرصت‌ها به جایگاه‌های ارزشمند رسیده‌اند. در مقابل، بی‌توجهی به فرصت‌های زندگی می‌تواند موجب شود انسان پس از گذشت سال‌ها، تغییر و پیشرفت قابل‌توجهی در خود مشاهده نکند.
مجاهدت با نفس، جهادی مستمر در مسیر الهی
وی در پایان با تأکید بر اهمیت مجاهدت با نفس در مسیر بندگی خداوند، خاطرنشان کرد: انسان باید به‌اندازه توان خود برای اصلاح خویش، انجام وظایف و خدمت به جامعه تلاش کند و در عین حال، از افراط و نادیده گرفتن نیازهای طبیعی زندگی بپرهیزد.
